Wereld toerisme event: de volgende generatie en digitaal bestemmingsmanagement

Op 27 september wordt het Wereld Toerisme Event georganiseerd door ANVR, Gastvrij Nederland, MVO Nederland voor Toerisme, NBTC, Recron en VvKR. Het thema is ‘Samen kansen pakken’ en is het eerste event dat gezamenlijk door de Toerisme- en Vrijetijdssector wordt georganiseerd. Tijdens the International Year of Sustainability in Tourism zijn dit de topics waar je niet omheen kunt als online travel professional, een kijkje in de keynotes van de sprekers. Lees verder Wereld toerisme event: de volgende generatie en digitaal bestemmingsmanagement

Als reisorganisatie sustainability uitdragen: BetterPlaces laat zien hoe dat kan

2017 is het jaar van 2017 is ingeluid als The International Year of Sustainable Tourism for Development. Iedereen roept er iets over en heeft er ook een duidelijke mening over. Toch zijn er (gelukkig) al heel wat reisorganisaties zichtbaar en onzichtbaar mee bezig. TravelNext kijkt graag binnen bij Nederlandse reisorganisaties & hun sustainable aanpak en bespreekt deze kwesties graag met de personen die daarover gaan. In deze blog hoe Better Places de ‘World Ocean Day’ aanpakt om samen (als reizigers) het plastic probleem aan te pakken.

Plastic en travel

Afgelopen maandag vond in New York de Ocean Conference plaats, de eerste grote VN-conferentie over de toestand van de wereldzeeën. Als we niets doen bevatten de oceanen in 2025 namelijk één ton aan plastic afval voor elke drie ton vis, aldus een rapport van het Wereld Economisch Forum van 2016. Tegen 2050 zal de hoeveelheid plastic in de oceanen de hoeveelheid vis hebben ingehaald. Het ‘levensbloed’ van onze planeet wordt eveneens kapotgemaakt door overbevissing en de gevolgen van klimaatopwarming. Tijd om het tij te keren. Daarom roept de VN de 193 deelnemende landen op tot actie. Better Places nam deze oproep serieus als reisorganisatie en gebruikt deze zomer (en vandaag) om awareness te creëren.

Better Places geeft tips

  • In Indonesië streeft Better Places ernaar om vanaf 1 juli 2017 in iedere auto die voor meerdaagse trips wordt gebruikt een watertank met tap te hebben staan. Maar hoe handig zou het zijn als je in één oogopslag kon zien waar je wereldwijd terecht kunt voor een refill?
  • Daarom roept Better Places haar klanten op om tijdens hun reis op zoek te gaan naar waterpunten en hiervan foto’s te maken. Better Places verloot een reischeque onder de mooiste inzendingen. Tegelijkertijd besparen reizigers hiermee hopelijk zoveel mogelijk plastic waterflesjes.
  • Daarnaast kunnen reizigers veel landen gewoon water uit de kraan drinken. Veel mensen weten niet dat er bijvoorbeeld in Argentinië, Zuid-Afrika en Jamaica heerlijk drinkwater uit de kraan komt. Check de site is the water safe to drink en koop nooit meer voor niets een plastic waterflesje, zegt Better Places.

Inspiratie: hoe hotels het doen

Better Places is niet de enige organisatie die de hoeveelheid plastic in de wereld probeert te verminderen. Zo zegt de reisorganisatie dat er in Cambodja door een aantal hotels een bijzonder initiatief gestart. In deze hotels kun je een hervulbare fles kopen die je in de hotels kunt bijvullen. Ook op Bali is – door een aantal luxe eco-hotels – een initiatief gestart om op zoveel mogelijk plekken een waterfles bij te kunnen hervullen. Behalve hotels doen ook restaurants, winkels en een bedrijf dat waterfilters levert mee. Er is zelfs een speciale app ontwikkeld, waarop de bijvulplekken in kaart worden gebracht.

Interview Melvin Mak (Manager Sustainability TUI Benelux): ‘duurzaamheid is geen niche’

2017 is ingeluid als The International Year of Sustainable Tourism for Development. Iedereen roept er iets over en heeft er ook een duidelijke mening over. TravelNext kijkt graag binnen bij Nederlandse reisorganisaties & hun sustainable aanpak en bespreekt deze kwesties graag met de personen die daarover gaan. Wij spraken met Melvin Mak, Manager Sustainability, verantwoordelijk voor het verankeren van duurzaamheid bij TUI Benelux. Welke uitdagingen komt hij online, op marketingterrein en intern tegen?

Is duurzaamheid iets wat je makkelijk (online) kunt verkopen aan de consument?

”TUI doet regelmatig onderzoek naar duurzaamheid en wij denken dat een onderwerp als dit vooral toegankelijk en concreet gehouden moet worden voor consument of klant. Wanneer een reiziger op zoek is naar een vakantie is niet de eerste gedachte ‘ik wil een duurzame vakantie’. Bij de gedachte ‘ik wil vakantie’, komen namelijk veel eerder de gedachtes naar boven die een emotionele lading hebben zoals ‘er echt even aan toe zijn’, ‘zin hebben in de zon’ en ga zo maar door.

Kwaliteit van een bestemming of accommodatie wordt gelinkt aan duurzaamheid. Zo blijkt uit onze cijfers dat accommodaties die beschikken over een duurzaamheidslabel, beter worden beoordeeld dan accommodaties zonder dat label. Dit heeft voor een deel te maken met kwaliteit maar daarnaast ook met beleving en ervaring. Wanneer het hotel producten lokaal inkoopt en dat ook laat weten aan de gasten, draagt dit bij aan een stukje ervaring van de gast van het hotel. Kwaliteit is wat mensen zoeken, veelal onbewust.

Het raakt mensen als ze een verhaal horen over de lokale olijven die op de kaart staan of de wijn die geserveerd wordt van boer Nikos even verderop in het dorp. Mensen dragen op die manier indirect bij aan de lokale economie, wat ook een onderdeel van duurzaamheid is. Aan de andere kant verwacht de klant van een reisorganisatie dat je dit al doet. Als reisorganisatie moet je daarom duurzaamheid zo laagdrempelig mogelijk houden.”

Stimuleert TUI online de keuze om voor een duurzame accommodatie te kiezen?

”Als je een duurzame accommodatie boekt bij TUI, dan weet je zeker dat de accommodatie maatregelen neemt om het gebruik van water, energie en afval te reduceren en dat personeel een eerlijk loon krijgt. Aan de andere kant ervaart de klant duurzaamheid als gewoon en steeds meer als basisvoorwaarde.

We weten uiteraard hoeveel klanten er in een accommodatie verblijven, maar we weten (nog) niet het aantal mensen dat bewust voor een duurzaam gecertificeerde accommodatie heeft gekozen. Factoren als prijs en locatie (zoals dicht bij het strand en het centrum) zijn logische criteria voor een accommodatie. De keuze voor een duurzame accommodatie stimuleren we niet apart.

Wij behandelen duurzaamheid niet als niche, maar als mainstream. het moet voor iedereen toegankelijk zijn.

En als iets niet goed is, moet je de vinger op de zere plek proberen te leggen en samen naar verbeteringen zoeken.”

Hoe brengen jullie je kernwaarden gerelateerd aan duurzaamheid online naar buiten?

”Daar kunnen we nog wel stappen in maken. Samen met het marketingteam en de communicatie collega’s zijn we momenteel bezig het onderwerp duurzaamheid veel meer naar de voorgrond te trekken, zoals via social media. We zullen niet gauw een duurzaamheidstempel gebruiken om naar klanten te communiceren, maar we kunnen er wel voor zorgen dat wát we aan duurzaamheid doen, beter gepresenteerd wordt. Je kunt informatie over duurzaam toerisme wel al vinden op de website en in de brochures.”

Is het slim om je er online mee te onderscheiden?

”Aan de ene kant wel, aan de andere kant willen we niet dat consumenten denken dat het iets is wat niet bij hen past. Het moet geen niche markt worden, zijn of blijven, maar mainstream worden. Net als vakantiegangers op zoek zijn naar een hotel met een zwembad of speeltuin voor de kids, moet elke accommodatie over een duurzaamheidslabel gaan beschikken. Duurzaamheid is ook niets afwijkends, in tegendeel: we scheiden allemaal ons afval, goede voeding wordt steeds belangrijker, we gaan respectvol met elkaar om. Allemaal elementen die bij iedereen passen, thuis en op vakantie. Het is dus onze taak en die van onze partners, dat op het moment dat iemand naar de bestemming gaat, de impact van de vakantie zo positief mogelijk is.

Iedere accommodatie kan een certificering behalen, wanneer je aan ruim 120 criteria voldoet. Maar het duurzaamheidslabel betekent niet dat het slechts een selecte groep mensen met hoge interesse voor duurzaamheid moet motiveren om te boeken.”

Denk je dat mensen bewust kiezen voor een duurzame accommodatie?

”Men is zich wel steeds meer bewust van de betere keuze, of dat nu om een vakantie gaat of om het kiezen van een duurzaam product in de supermarkt. Duurzaamheid is een fenomeen waar men steeds meer van inziet, dat het voor hen ook iets oplevert in welzijn.

Daarbij gaat het als reisorganisatie vooral om het gevoel dat het de klant geeft; als je je vakantie boekt, lever je een bijdrage aan de lokale economie, werkgelegenheid en de lokale productie. En dat draagt weer bij aan de beleving; zo heb je niet alleen zelf een goed gevoel over je vakantie, maar draag je ook bij aan het ‘lokale welzijn’.

Maar als de gastvrijheid in een accommodatie al niet goed is, is de kans groot dat een vakantieganger zich er niet fijn gaat voelen. Het milieuaspect van duurzaamheid is één ding, maar het sociale aspect van duurzaamheid is net zo belangrijk; zorgen hotelmanagers wel goed voor hun personeel?”

DE PERCEPTIE IS DAT ALS EEN HOTEL GOED VOOR HAAR PERSONEEL ZORGT, HET PERSONEEL OOK GOED ZORGT VOOR DE GAST.

Hoe kun je mensen die bijvoorbeeld een all-inclusive hotel online boeken toch kennis laten maken met de omgeving buiten het hotel? Dat behoort immers ook tot duurzaamheid?

”Het gaat niet om het type hotel, het gaat erom hoe het binnen dat hotel is georganiseerd. Werken er lokale mensen, bereiden ze maaltijden met lokale producten, hoe dragen ze bij aan een schoon strand en schone zee?

Wij willen er naartoe dat elke klant die met ons op vakantie gaat de bestemming gaat ontdekken en ervaren, ook all-inclusive klanten. We hebben een behoorlijk excursie aanbod waar duurzaamheid onderdeel van uit maakt; zoals het stimuleren van de lokale economie met aandacht voor cultuur en tradities. Je krijgt er een experience voor terug.

TUI is er voorstander van dat men meer gaat zien van lokale cultuur en natuur, maar belangrijk is wel de manier hoe het gemanaged wordt. Wij zullen bijvoorbeeld niet het bezoek aan basisscholen, weeshuizen en ziekenhuizen gaan aanbieden. Wanneer er elk kwartier een groep toeristen langskomt, betekent dit dat de kinderen weer even geen les kunnen krijgen en een arts niet zijn patiënten kan behandelen. Liever kiezen we dan voor excursies die écht iets bijdragen, zowel aan de lokale bevolking als aan de kwaliteit en beleving van de vakantie. Denk aan een kookworkshop samen mensen uit de bestemming waar je bent, het bezoeken van een werelderfgoed of een bezoek aan een schildpaddenproject op Kaapverdië.”

Wat zijn de tools en mechanismen die TUI nu online en offline inzet om als reismerk echt van toegevoegde waarde te zijn in de wereld van duurzaamheid?

”We gaan onze boodschap met marketing en communicatie breder in de markt zetten. Een van de dingen die we niet goed genoeg doen, is vertellen wat we doen. Als ik aan andere travel professionals vertel wat ik doe, of wat we met het team doen, krijg ik vaak reacties te horen in de trant ‘jeetje waarom weet ik dat niet’.

We moeten dus meer en transparanter communiceren. Over duurzaamheid, maar ook over ervaring en beleving, zonder continu over duurzaam te spreken. We moeten duurzaamheid op andere manier naar buiten laten brengen. De waarde die we kunnen toevoegen aan het merk TUI is de link met duurzaamheid en wat we allemaal nog meer met TUI doen. Mensen moeten bij het merk TUI, naast natuurlijk vakantieplezier, ook het gevoel meekrijgen van maatschappelijk verantwoord bezig zijn. Dat je weet dat als je bij TUI boekt, je iets teruggeeft aan de bestemming waar je als vakantieganger heen gaat.”

Waar ben je het meest trots op?

”Allereerst de resultaten die we de afgelopen jaren al behaald hebben. Denk aan reductie van de uitstoot van de airline (21%), het aantal klanten in een duurzame accommodatie (>320.000) en zo is er nog veel meer.

Maar als ik één ding mag kiezen dan vind ik TUI Care Foundation de mooiste actuele ontwikkeling. De corporate stichting  van TUI Group. De stichting is een paar jaar geleden opgezet in Nederland, dat maakt het toch wel extra bijzonder. In de loop van 2017 zullen jullie er zeker meer over horen. De doelstelling is om met alle andere TUI landen financieel bij te dragen aan projecten op bestemmingen.

(Tekst gaat verder na deze afbeelding)

Ook dit zal richting de klant via externe partijen groter worden gelanceerd. In onze communicatie versterken de projecten van TUI Care Foundation en het werk wat we in de keten doen elkaar. Een advertorial die we onlangs bij LINDA hebben geplaatst is een mooi voorbeeld van het onder de aandacht brengen van TUI Care Foundation.”

Interview Inka Pieter (directeur corporate social responsibility KLM): duurzaamheid is geen marketingverhaal

2017 is ingeluid als The International Year of Sustainable Tourism for Development. Iedereen roept er iets over en heeft er ook een duidelijke mening over. TravelNext kijkt graag binnen bij organisaties en hun sustainable aanpak en bespreekt deze kwesties graag met de personen die daarover gaan. Wij spraken met Inka Pieter, director CSR & Environmental strategy bij KLM, waar zij verantwoordelijk is voor het verankeren van duurzaamheid in KLM. Tot en met de dag van vandaag, werkt ze samen met alle bedrijfsdisciplines aan een duurzaamheidsstrategie waarbij de focus ligt het op het reduceren van de milieuvoetafdruk van KLM.

Hoe kijkt de KLM in het algemeen naar CO2 compensatie als oplossing voor de milieuvoetafdruk? 

”Het is nu een oplossing en daarmee ook de kern van het klimaatakkoord voor de luchtvaart. We nemen onze eigen maatregelen om lichter te vliegen en minder brandstof te verbruiken. Offsetting (compenseren) is nu een van de betere tussenoplossingen, naast duurzame bio brandstoffen is er nog niks anders.

Maar ook in de offsetting kun je wel keuzes maken: offset betekent nu eigenlijk dat de klant zijn reis bij ons compenseert. Daardoor stoten wij niet minder uit, maar daardoor wordt op een ander project uitstoot verminderd.

De bijdrage die de passagier betaalt voor emissiecompensatie loopt via ons programma CO2zero. De bijdrage wordt door KLM gebruikt voor de aankoop van Gold Standard-emissiecredits en de daarbij behorende transactiekosten. Naast CO2-reductie draagt Gold standard bij aan de ontwikkeling van schone, hernieuwbare energiebronnen en aan de vooruitgang van de lokale bevolking en haar leefomgeving. Een van de projecten die KLM onlangs heeft geselecteerd, is een project dat betere houtskoolbranders verstrekt aan gezinnen in Ghana.”

Welke keuzes worden er gemaakt op de korte termijn (profit)? En is het een effectief middel op de lange termijn (people & planet)?

”Om echt wat te veranderen voor het milieu en echte reductie te realiseren, is het van belang dat alle luchtvaartmaatschappijen bewust met het milieu omgaan. De KLM is zelf met bio brandstoffen begonnen, maar daarmee zijn we nog niet klaar. Op de lange termijn willen we die hele markt op gang brengen. Op dit moment hebben wij hierin een leidende rol en die zullen wij ook in de toekomst pakken.”

Hoe belangrijk vindt de KLM het imago van een duurzame luchtvaartmaatschappij eigenlijk? 

”We zijn er uiteraard trots op dat KLM voor het twaalfde jaar op rij, de nummer 1 airline is in de Dow Jones Sustainability Index. Deze positie waardeert ons als meest duurzame luchtvaartmaatschappij en dat zien we als een steun voor onze duurzaamheidsdoelstellingen. Maar imago is niet waarom we het doen en ik zou ook eigenlijk niet weten welke partij dit wel zou doen. Zelfs bij bedrijven die een negatieve impact hebben op milieu, kan imago nooit de eerste drijfveer zijn. Voor KLM geldt dit in ieder geval zeker niet. Het is een onderdeel van onze operatie, ons bestaan.”

Welke rol speelt marketing hierin, hoe pakt KLM dit aan?

”Voor mij als verantwoordelijke voor duurzaamheid, kan de aandacht voor duurzaamheid natuurlijk niet genoeg zijn. Het liefst zou je willen vertellen wat je allemaal goed doet. Als groot bedrijf wordt je natuurlijk wel geacht om over deze zaken te rapporteren. We hebben een Corporate Social Responsibility rapport en daarin rapporteren we over onze milieu voetafdruk. Daarnaast hebben we voor onze corporate klanten het bio fuel programma. Dat is een inhoudelijk stuk duurzaamheid; bio fuels zijn echt belangrijk zijn om die voetafdruk naar beneden te halen. We vinden het van groot belang dat meer corporate klanten zich aansluiten bij dit programma waarmee ze hun footprint kunnen verkleinen. Hoe meer partijen eraan deelnemen, hoe meer we CO2-emissies kunnen verminderen en hoe beter we de productketen van biobrandstoffen kunnen ontwikkelen. In oktober 2016 trad het ministerie van Infrastructuur en Milieu toe tot ons bio fuel programma en vermindert door deelname aan het programma de CO2-emissies van haar vliegreizen met ongeveer 50%. Dat is een mooi praktijkvoorbeeld van de markt op weg helpen. Maar dat is meer corporate marketing. Geen directe marketing naar de consument.

Als de consument online boekt bij KLM wordt er tijdens boekingsproces wel aandacht aan duurzaamheid gegeven, dat zij zelf kunnen compenseren via ons CO2zero programma. We willen de klant laten zien dat deze ook een rol heeft. Om dat te vermarkten blijft lastig, het is natuurlijk geen marketingverhaal. Klanten verwachten van ons dat we het gewoon op orde hebben. Tegelijkertijd moet het wel vermarkt worden, dat is nodig om mensen mee te krijgen. Duurzaamheid kan in de reiswereld net even extra benoemd worden om het onderwerp aandacht te geven, anders sneeuwt het onder.”

Heeft jullie inzet op duurzaamheid enig effect op de gewone consument? Wat merken jullie daarvan?

”Duurzaamheid en het belang van het klimaat wordt nog weleens ontkend door bedrijven, maar dat is echt een no-brainer. Bijna geen enkel Nederlands bedrijf kan meer met goed fatsoen zeggen niet duurzaam te zijn. Maar voor de reisindustrie ligt dit onderwerp breder en genuanceerder. Het is voor een deel compliance; voldoen aan wet- en regelgeving, maar dat is het niet alleen.

Voor KLM is het onze ‘license to operate’. We moeten ons bezighouden met de vraag hoe we nu en in de toekomst kunnen blijven vliegen. Als de consument energie inkoopt of een wasmachine aanschaft, dan wordt er al gelet op A, B en C labels. Bij vliegen is dat helaas nog niet zo.

We zijn sinds 1996 ISO gecertificeerd en dat betekent dat we een milieusysteem hebben. Vanuit het milieus zijn we begonnen met reduceren, maar tegelijkertijd wil je er als organisatie ook voor beloond worden door je passagiers of je klanten. In de cirkel van milieubewust denken en handelen door consumenten zit een verschil in producten. De consument neemt bij andere producten duurzaamheid wel mee in zijn overweging, maar bij vliegen komt dat wat langzamer op gang.”

Zit er ook een competitief voordeel aan jullie positie?

”Jaren geleden zijn wij begonnen met het aanbieden van MSC vis aan boord, toen zijn we wel een beetje uitgelachen door mensen, ‘waarom doe je dat?’. Als je de consument vraagt of ze kiezen voor duurzaamheid bij een airline zeggen ze nee. Maar er zijn natuurlijk trouwe klanten die trouw blijven als we blijven voldoen aan het beeld wat de klant heeft. Als we KLM willen behouden voor de toekomstige generaties dan zullen we ook verantwoordelijkheid moeten pakken.

Wanneer consumenten vliegen met een van onze dreamliners is het comfort hoog en zijn ze ook nog heel milieuvriendelijk aan het reizen. Maar dat kan een concurrent ook bieden. Het is eerder belangrijk om vanuit de consument gezien de vraag te stellen: ‘zijn al mijn zorgen geborgd bij KLM?”

In hoeverre speelt de KLM in op de zichtbare verduurzaming van de keten als luchtvaartmaatschappij?

”Ieder bedrijf in de keten zit vast aan de manier van werken waarop dat altijd al gedaan werd. Waar wij snel vooruitgang boeken is in het cateringproces qua afvalverwerking. Bij de inkoop wordt al rekening gehouden met het verwerken ervan. Op dit moment testen we hoe we minder plastic kunnen gebruiken om de dekentjes heen en hoe dat klanten bevalt.

De MOAM designcollectie van hergebruikt KLM materiaal is ook een mooi voorbeeld van het zichtbaar maken van recyclen of upcyclen. Er is aandacht gecreëerd voor afval scheiding en daar is een hele modelijn van gemaakt. De collectie is niet geïnitieerd door de KLM zelf maar we zijn al wel jaren bezig met afvalscheiding. Dit project vind ik een mooie manier om ook het grote publiek te betrekken bij het bewustmaken.

Als je het dan weer hebt over marketing, dan gaat marketing in relatie tot duurzaamheid vooral over bewustwording, inspireren en het een toegankelijk onderwerp maken voor een groot publiek. Anders is duurzaamheid wellicht een taai onderwerp.”

Er ontstaan steeds meer online transportplatforms voor reizigers. In hoeverre denkt de KLM na over het aanbieden van alternatieve reismogelijkheden (trein) om de consument op de meest milieuvriendelijke manier van A naar B te brengen?

”Ongeveer vijftien jaar geleden zijn we een samenwerking met de NS aangegaan en hebben getracht het proces van A naar B te versoepelen. Wij zullen de laatste zijn die klagen over een mooi treinennetwerk in Europa, waardoor mensen ook vanuit buitenland snel met de trein naar Schiphol kunnen komen en hier het vliegtuig kunnen nemen. Iedereen heeft er baat bij als we dit optimaliseren. Daaruit ontstaat dan vanzelf een marktwerking waarbij bepaalde routes niet meer worden gevlogen. Zoals we nu ook al jaren niet meer in Nederland vliegen.

Ik geloof er zelf in dat als die treinontwikkeling zich voortzet op een goede manier, consumenten ook wel voor de meest snelle optie zullen kiezen en bijvoorbeeld met de trein gaan. De vraag is even of wij als luchtvaartmaatschappij dat als eerste moeten stimuleren. Dat wordt lastig. We zijn en blijven een vliegbedrijf.”

Zijn er andere bedrijven waar jullie veel naar kijken en hoe is de waardering van jullie duurzaamheidinspanningen internationaal?

”We kijken naar partners in the Dutch Sustainable Broad Coalition, dat zijn er niet zomaar een paar. Tegelijkertijd vind ik DSM een mooi bedrijf, maar ook een bedrijf als Akzo Nobel. Ik kijk ook naar kleine bedrijven, zoals Lamme Textiel (van de dekens) waar wij mee werken. Zij werken met mensen vanuit sociale achterstand en dat inspireert natuurlijk ook. Maar ook Philips en de wijze waarop zij sustainability toepassen is inspirerend, knap hoe die omschakeling is gemaakt.

Het helpt soms op een andere manier naar de bestaande business te kijken. Op een afdeling als deze willen we natuurlijk van alles heel graag maar daarin moet je ook realistisch blijven. In de Nederlandse context vinden we duurzaamheid heel gewoon. Maar onze klant die uit andere werelddelen komt, kijkt daar weer heel anders tegenaan. Je zult daarin nooit iedereen tevreden kunnen stellen, dus het is vooral belangrijk dat je doet wat bij je past.”

Welke effecten merkt de KLM van haar inspanningen intern bij haar werknemers?

”Er komen veel ideeën vanuit het bedrijf zelf om afval te verminderen. Maar afvalvermindering is soms best lastig. Kijk maar naar bekertjes. Die kopen we altijd op een bepaalde manier in. Daar ontstaat dan discussie over hoe we de bekertjes op een andere manier kunnen inkopen. In de praktijk werkt het anders. Om de bekertjes die we inzamelen te scheiden heeft iemand van de staff gewoon een soort regenpijp gemaakt voor in de trolley aan boord. Zo simpel en hands-on is het dus ook.

Daarnaast kijken we naar onze compliance; wat wordt er in ieder geval van ons verwacht? Daarvoor hebben we een doelstelling voor 2020. Per jaar wordt bekeken wat we moeten doen om tot die doelstelling te komen.

We zijn ergens aan begonnen en we kunnen niet meer terug. De crew wordt bijvoorbeeld getraind op het scheiden van verpakkingen van alle sandwichdoosjes. Als dat dan ook nog eens opvalt door de consument en je wordt ervoor beloond dan geeft dat positieve energie. Onze staff verwacht het ook van ons.”

Hoe lang heeft het gekost om jullie personeel ook in die modus te krijgen? Wat waren de belangrijkste lessen?

”Voor een groot deel is het communiceren, eerlijk zijn in de target setting. Het moet een vanzelfsprekendheid zijn dat duurzaamheid onderdeel van het bedrijf is. Enerzijds moet er apart aandacht aan gegeven worden binnen je bedrijf en tegelijkertijd moet het zo snel mogelijk geïntegreerd zijn in de bedrijfsvoering. Anders blijft duurzaamheid weer een apart ding.

De KLM is van oorsprong dan wel een Nederlands bedrijf, maar er werken hier zoveel mensen die iets van buitenaf naar binnen meenemen. Dat vind ik mooi om te zien, alles wat we zelf hebben ontwikkeld is intern ontstaan. Een paar jaar geleden had ik niet kunnen bedenken dat we een bio fuel programma zouden starten, of dat we nummer 1 zouden staan in de Dow Jones sustainability index.

We zijn altijd op zoek naar oplossingen. Practice what you preach. KLM is een doe-bedrijf, aanpakken en gaan.”

Hoe zal de KLM haar leidende positie op het gebied van duurzaamheid in de toekomst willen behouden? 

”De vraag is net wat anders, ‘hoe zorgen we dat de hele luchtvaart verduurzaamt?’ Daar zijn meerdere partijen voor nodig om dat te doen. De buitenwacht verandert ook. Om de leidende rol te behouden, moeten we mee bewegen. Dat is niet altijd even makkelijk. We zijn afhankelijk van leveranciers en wij leggen onszelf op dat duurzame bio brandstoffen qua herkomst niet in strijd moeten zijn met de voedselproductie.

Ik denk dat we bij de KLM nog steeds een goede balans hebben. We investeren in het milieu, hebben sociale projecten zoals luchtvaart inclusief met andere bedrijven op Schiphol, waarbij we mensen met afstand tot de arbeidsmarkt een kans geven. Daarnaast hebben we onze eigen Wings of Support, waar we inmiddels meer dan 10 jaar op bestemmingen vrijwilligerswerk doen.

Voor de consument is CO2 niet een heel aansprekend onderwerp. De kunst is om toch gewoon datgene te doen wat de klant van ons verwacht. Dat doe je voor jezelf als bedrijf en voor je medewerkers om hen te stimuleren en te behouden.”